Zes miljoen Nederlanders zouden kampen met een jodiumtekort, meldt het dagblad Spits vanmorgen (8 september). Deze dreigende taal berust niet op de feiten, want uit de rapporten van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en de Gezondheidsraad blijkt dat de jodiumvoorziening hier voldoende is. In Nederland voeren we sinds de vijftiger jaren een ‘jodiumbeleid’ door jodium aan bakkerszout toe te voegen. Het is daarom wel belangrijk om voldoende brood te eten.
Het gerucht van het jodiumtekort komt niet uit de lucht vallen. In een aantal Europese landen is de jodiumvoorziening laag en mogelijk onvoldoende. Dit geldt ook voor Nederland. Hier komt van nature weinig jodium voor in de bodem en daarmee ook weinig in onze voeding. Daarom wordt in Nederland jodium toegevoegd aan bakkers- en keukenzout. In vis, zoals kabeljauw of haring, zit van nature jodium. Vis, JOZO-zout (keukenzout met extra jodium) en brood zijn voor ons de belangrijkste jodiumleveranciers. Brood is de belangrijkste bron.
Jodium als bouwstof
Jodium is belangrijk voor de vorming van schildklierhormonen. Deze hormonen zorgen dat je stofwisseling en je zenuwstelsel goed functioneren en dat met name kinderen goed groeien. In de schildklier zit een grote voorraad jodium, waardoor een tekort pas na jaren merkbaar is. Het gevolg: de schildklier gaat trager werken en zwelt op, bekend als struma of krop. Een jodiumtekort kan bij kinderen leiden tot een groeiachterstand, verminderd leervermogen en soms tot dwerggroei.
Hoeveel jodium heb je nodig en waar zit het in?
Een volwassene heeft dagelijks 150 tot 200 microgram jodium nodig. Kinderen iets minder, zwangeren en vrouwen die borstvoeding geven iets meer. Ongeveer de helft van onze jodiuminname halen we uit brood. Drie sneetjes brood leveren al ongeveer 90 microgram jodium. Een theelepel (2 gram) JOZO zout levert 100 microgram jodium. Let op: in ‘gewoon’ keukenzout of zeezout zit weinig tot geen jodium.
Tips voor slechte broodeters
Ben je geen broodeter of (ook) een slechte ontbijter? Zorg dan dat je op een andere manier voldoende jodium binnenkrijgt. Sinds 1999 mag er ook jodium worden toegevoegd aan andere graanproducten dan brood, zoals muesli, crackers en havermout. Lees hiervoor het etiket. In Nederland waren bakkers tot 1998 verplicht jodium aan hun zout toe te voegen, maar deze regel is door de nieuwe Europese wetgeving komen te vervallen. Binnenkort sluit het ministerie van VWS een convenant met Nederlandse producenten van brood, broodvervangers en bakkerijproducten om jodium toe te voegen. Ook andere voedingsmiddelen mogen straks worden verrijkt met jodium.
Wees matig, ook met jodium
Een teveel aan jodium is ook niet goed. De veilige bovengrens ligt voor gezonde mensen op 600 microgram per dag. Daarom is de hoeveelheid jodium die producenten aan hun voedingsproducten mogen toevoegen aan een maximum gebonden. Om de bovengrens niet te overschrijden, kun je beter geen jodiumsupplementen en zeewierpreparaten gebruiken tenzij de arts dit voorschrijft. Deze bevatten soms een erg hoge dosis jodium, wat een averechts effect kan hebben. Voor mensen met een schildklieraandoening is het daarom verstandig geen supplementen te gebruiken.
Bron: www.voedingscentrum.nl
